Đăng nhập
web counter
- thietbiso.net.vn
 Chi tiết bài viết
Văn Hóa-Giải Trí | Phong Tục - Tập Quán (16:11 ngày 02/08/2019) | Xem ( 1597)

VĂN TẾ CÔ HỒN THẬP LOẠI CHÚNG SINH

Tháng 7 âm lịch, mùa vu lan báo hiếu. Đã là người Việt chúng ta nên nhớ các ân sau: ân tổ tiên, ân đất nước, ân tam bảo, ân đồng bào và nhân loại. Trong hành xử chúng ta cần coi trọng việc "Hiếu” – hiếu thảo với ông bà tổ tiên và việc "Nghĩa” – nghĩa vụ với đồng bào, đất nước và nhân loại. Đại thi hào Nguyễn Du đã được rất nhiều người biết đến qua "Truyện Kiều”, thơ chữ Nôm… nhưng ít ai biết được ông là một bậc tu sĩ tại gia (Cư sĩ) tu đắc đạo. Ông chính là ngài Địa tạng vương bồ tát tái thế. Thương cho tất cả chúng sanh từ cõi dương gian đến cõi âm. Địa ngục trần gian mà ít người thấy được, biết được đó chính là bệnh viện và nhà giam (khám). Nhân tháng vu lan này, cầu nguyện cho tất cả chúng sanh mạnh khỏe và an lạc tại chính cõi Niết bàn tại thế này…

Nam mô A di đà Phật (3lần)

Kính lạy:

Đức địa tạng vương Bồ Tát

Đức mục Kiền Liên Tôn Giả.

Kính lạy:

Ngài bản cảnh thành Hoàng

Ngài bản xứ Thần Linh Thổ Địa

Ngài bản gia Táo quân và tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

Tín chủ con là: ………………………………………………………………

Ngụ tại: ……………………………………………………………………….

(Hoặc: chúng tôi là người dân xã …. Huyện …. Tỉnh …. Nước Việt Nam).

Nhân ngày xá tội vong nhân ngày 15 tháng 7 tín chủ con xin làm lễ tế các cô hồn:

 

Tiết tháng bảy mưa dầm sùi sụt,

Toát hơi may lạnh buốt sương khô

Não người thay! Buổi chiều thu,

Ngàn lau nhuỗm bạc, lá ngô rụng vàng (1)

Đường bạch dương bống chiều man mác,

Dịp đường lê lác đác sương sa (1b)

Lòng não lòng chẳng thiết tha, cõi dương còn thế, nữa là cõi âm.

 

Trong trường dạ tối tăm trời đất (2)

Có khôn thiêng phẳng phất u minh (3)

Thương thay thập loại chúng sinh,

Hồn đơn phách chiếc lênh đênh quê người.

Hương lửa đã không nơi nương tựa,

Hồn mồ côi lần nữa đêm đen.

Còn chi ai quý ai hèn

Còn chi mà nói ai hiền ai ngu.

 

Tiết đầu thu lập đàn giải thoát

Nước tỉnh đàn rưới hạt dương chi (4) (5)

Muôn nhờ đức phật từ bi,

Giải oan cứu khổ hồn về tây phương (6)

Cũng có kẻ tinh đường khiêu hãnh,

Chí những lăm cướp gánh non sông.

Nói chi những buổi tranh hùng.

Tưởng khi thuế khuất vận cùng mà đau.

Bống phút đâu mưa sa khói lở,

Khôn đem mình làm đứa sất phu (7)

Lớn sang giàu, nặng oán thù,

Máu tươi lai lãng, xương khô rã rời.

Đoàn vô tự, lạc loài nheo nhóc (8)

Quỷ không đầu, đớn khóc đêm mưa.

Cho hay thành bại là cơ,

Mà cô hồn biết bao giờ cho tan.

Nào những kẻ màn lan trướng huệ,

Những cậy mình cung quế Hằng Nga.

Một phen thay đổi sơn hà,

Mảnh thân chiếc là, biết là về đâu?

Trên lầu cao, dưới cầu nước chảy,

Phận đã đành trâm gãy bình rơi (9)

Khi sau đông đúc vui cười,

Mà khi nhắm mắt không người nhặt xương.

Đau đớn nhé! không hương, không khói,

Luống ngẩn ngơ, dòng suối rừng sim.

Thương thay! chân yếu tay mềm

Càng năm càng yếu, một đêm một rầu.

 

Kìa những kẻ mũ cao áo rộng,

Ngọn bút son, thác sống ở tay.

Kinh luân găm một túi đầy (10)

Đã đêm Quản Nhạc, lại ngày Y, Chu (11)

Thịnh mãn lắm, oán thù càng lắm.

Trăm loài hoa, mồ nấm chung quanh

Nghìn vàng khôn đổi được mình,

Lầu ca, viện hát, tan tành còn đâu?

Kẻ thân thích vắng sau, vắng trước,

Biết lấy ai bát nước, nén nhang

Cô hồn thất thiểu dọc ngang,

Nặng oan khôn nhé tìm đường hóa sinh.

 

Kìa những kẻ bài binh bố trận,

Dẫn mình vào cướp ấn nguyên nhung.

Gió mưa sấm sét đùng đùng,

Dãi thây trăm họ, làm công một người.

Khi thất thế tên rơi đạn lạc,

Bãi sa trường thịt nát máu trôi.

Mênh mông góc bể bên trời,

Nắm xương vô chủ biết nơi chốn nào?

Trời xây xẩm, mưa gào gió thét.

Khí âm huyền mờ mịt trước sau (12)

Ngàn cây nội cỏ rầu rầu,

Nào đâu điếu tế, nào đâu chưng thường? (13)

 

Cũng có kẻ tính đường trí phú (14)

Mình làm mình nhịn ngủ kém ăn.

Ruột rà không kẻ chí thân,

Dẫu làm nẹn, để dành phần cho ai?

Khi nằm xuống, không người nhắn nhủ,

Của phù vân, dẫu có như không (15)

Sống thời tiền chảy, bạc ròng,

Thác không đem được một đồng nào đi.

Khóc ma mướn, thương gì hàng xóm.

Hòm gỗ gia, bó đóm đưa đêm (16)

Ngẩn ngơ trong quãng đồng chiêm.

Nén hương giọt nước biết tìm vào đâu?

 

Cũng có kẻ rắp đầu chữ quý,

Dẫn mình vào thành thị lân la,

Mấy thu lìa cửa, lìa nhà,

Văn chương đã chắc đâu mà chen chân.

Dọc hàng quán phải tuần mưa nắng,

Vợ con nào nuôi nứng, khem khiêng.

Vội vàng liệm sấp, chôn nghiêng,

Anh em thiên hạ, láng giềng, người dưng.

Bóng phần tử, xa chừng hương khúc (17)

Bãi tha ma, kẻ dọc người ngang.

Cô hồn nhờ gởi tha hương,

Gió trăng hiu hắt, lửa hương lạnh lùng.

Cánh buồn bay chạy xế gió đông,

Giặp  cơn giông tố giữa dòng,

Đem thân chôn rấp vào lòng kình nghê (18)

 

Cũng có kẻ đi về buôn bán,

Đòn gánh tre chín rạn hai vai

Giặp cơn mưa nắng giữa trời

Hồn đường, phách sá, lạc loài nơi nao ?

 

Cũng có kẻ mắc vào khóa lính

Bỏ cửa nhà, đi gánh việc quan,

Nước khe, cơm ống gian nan,

Dãi dầu nghìn dặm, lầm than một đời.

Buổi chiến trận, mạng người như rác,

Phần đã đành đạn lạc tên rơi.

Lập lòe ngọn lửa ma trơi (19),

Tiếng oan văng vẳng tối trời càng thương.

 

Cũng có kẻ lỡ làng một kiếp.

Liễu tuổi xanh, buôn nguyệt bán hoa.

Ngẩn ngơ khi trở về già,

Ai chồng con tá, biết là cậy ai ?

Sống đã chịu một đời phiền não,

Thác lại nhờ hớp cháo là đa (20)

Đau đớn thay! phận đàn bà,

Kiếp sinh ra thế, biết là tại đâu ?

 

Cũng có kẻ nằm cầu gối đất,

Dõi tháng ngày hành khất ngược xuôi.

Thương thay cũng một kiếp người,

Sống nhờ hàng xứ, chất vùi đường quan.

 

Cũng có kẻ mắc oan tù rạc (21),

Gửi mình vào chiếc lá một manh.

Nắm xương chôn rấp góc thành,

Kiếp nào cởi được oan tình ấy đi ?

 

Kìa những kẻ tiểu nhi tấm bé,

Lỗi giời sinh, lìa mẹ lìa cha.

Lấy ai bồng bế vào ra,

U ơ tiếng khóc, thiết tha nỗi lòng ?

 

Kìa những kẻ, chìm sông lạc suối.

Cũng có người sẩy cối, ngã cây,

Có người leo giếng đứt dây,

Người trôi nước lũ, kẻ lây lửa thành.

Người thi mắc sơn tinh, thủy quái.

Người thì vương nanh khái ngà voi.

Có người có đẻ không nuôi,

Có người sa sẩy, có người vong thương.

Gặp phải lúc nhỡ đường nhỡ bước,

Cầu ‘Nại Hà’’  kẻ trước người sau (22)

Mỗi người một nghiệp khác nhau,

Hồn xiêu phách lạc biết đâu bây giờ ?

Hoặc là ẩn ngang bờ dọc bụi,

Hoặc là nương ngọn gió chân mây.

Hoặc là bãi cỏ bóng cây,

Hoặc là quán nọ cầu này bơ vơ.

Hoặc là nương Thần từ Phật tự.

Hoặc là nhờ đầu chợ cuối sông.

Hoặc là trong khoảng đồng không,

Hoặc nơi gò đống, hoặc vùng lau tre.

Sống đã chịu nhiều bề thảm thiết,

Ruột héo khô, da rét căm căm.

Dãi dầu trong mấy mươi năm,

Thở than dưới đất, ăn nằm trong sương.

Nghe gà gáy tìm đường lãnh ẩn,

Lặn mặt trời lẩn thẩn tìm ra.

 

Lôi thôi bồng trẻ dắt già,

Có khôn thiêng nhé, lặng mà nghe kinh.

Nhờ Phật phép siêu sinh tĩnh độ,

Phóng hào quang cứu khổ, độ u (23)

Rắp hoa tứ hải quần chu (24),

Não phiền rũ sạch, oán thù rửa trong.

 

Nhờ đức Phật, thần thông quảng đại,

Chuyển pháp luân tam giới thập phương

Nhơn nhơn tiêu diệt đại vương,

Linh kỳ một lá, dẫn đường chúng sinh.

 

Nhờ phép Phật uy linh dũng mạnh,

Trong giấc mê, khươ tỉnh chiêm bao.

Mười loài là những loài nào,

Gái trai già trẻ, đều vào nghe kinh.

Khiếp phù sinh như hình bào ảnh (25)

Có chữ rằng "vạn cảnh giai không” (26)

 

Ai ai lấy Phật làm lòng,

Tự nhiên siêu thoát khỏi trong luân hồi.

Đàn chẩn tế vâng lời phật giáo,

Của có chi? Bát cháo nén hương.

Giọi là manh áo thoi vàng,

Giúp cho làm của ăn đường thăng thiên.

 

Ai đến đây, dưới trên ngồi lại,

Của làm dương chớ ngại bao nhiêu

Phép thiêng biến ít thành nhiều,

Trên nhờ Tôn giả chia đều chúng sinh

Phật hữu tình từ bi phổ độ,

Chớ ngại rằng : có có không không…

Nam Mô Phật, Nam Mô Pháp, nam Mô Tăng

Nam vô! Nhất thiết sâu thăng thượng đài.

Cẩn cáo!

 

Tác giả : Đại thi hào Nguyễn Du

Chú thích :

(1) Lá ngô : lá cây ngô đồng, (1b) đường lê : loại cây gỗ, mùa hè có tán lá sum suê, hoa trắng, thường trồng làm cây bóng râm trên đường, đến thu, đông thì rụng lá còn trơ cành.

(2) Trường dạ : đêm dài, tức là miền âm phủ.

(3) U minh : u u minh minh cũng có nghĩa là tối tăm.

(4) Tĩnh đàn : đàn thờ Phật, nơi Phật ở.

(5) Dương chi : cành dương, theo phép Phật giọt nước cành dương làm cho hồn siêu thoát,

(6) Tây Phương : Tây trúc, nước Phật A Di Đà, miền cực lạc.

(7) Sất Phu : Người dân bình thường, cùng đinh trong xã hội.

(8) Vô tự : Không có con cháu cúng giỗ, không có ai thờ phụng.

(9) Trâm gãy bình rơi : Cái trâm của người đàn bà cài tóc bị gãy, cái bình hoa bị rơi vỡ, chỉ người đàn đẹp bị chết non.

(10)                  Kinh luân : tài đều khiển việc chính trị.

(11)                  Quản Nhạc Y Chu : các danh tướng Trung Quốc thời xưa : Quản Trọng ; Nhạc Nghi ; Y Doãn ; Chu Công.

(12)                  Âm huyền : âm cung huyền ảo.

(13)                  Chưng thường : tên 2 lễ tế.

(14)                  Tri Phú : làm giàu.

(15)                  Của phù vân : của như mây nổi, tan biến nhanh (ca dao tục ngữ : của phi nghĩa để ngoài sân, của phù vân để ngoài ngõ).

(16)                  Hòm gỗ đa bó đóm đưa đêm : ý nói sông giàu có mà đến khi chết chôn bằng gỗ đa bó đóm, không có áo quan, chôn lén lút vào ban đêm.

(17)                  Phần và tử là 2 loại cây tượng trưng cho quê hương, ý nói chết nơi đất khách.

(18)                  Kình nghê : loài cá dữ ăn thịt người.

(19)                  Lửa ma trơi : ở bãi chiến trường, chất lân tinh ở trong hài cốt gặp không khí ẩn vào ban đêm tỏa sáng như ngọn lửa lập lòe, người ta tưởng là oan hồn hiện lên.

(20)                  Hớp cháo lá đa : theo tục lệ cúng cô hồn người ta dùng cháo bỏng đựng bằng lá đa ban phát cho các cô hồn.

(21)                  Tù rạc : tù chung thân, dài hạn.

(22)                  Nại Hà : nghĩa là đành vậy, biết làm sao tránh khỏi, chuyện Đường Thái Tông trong Tây Du Ký đi từ cõi trần xuống âm ty phải đi qua cầu Nại Hà bắc qua con đường độc đạo một chiều.

(23)                  Độ u : phù hộ độ trì cho chốn âm u, u mê…

(24)                  Tứ hải quần chu : bốn biển cùng quy tụ vào 1 chỗ.

(25)                  Bào ảnh : bọt nước và bong bóng là 2 thứ chóng tan chóng mất.

(26)                  Vạn cảnh giai không : mọi cảnh đều là hư ảo (theo thuyết phật giáo).

 

tag: Văn tế cô hồn thập loại chúng sinh | Đại thi hào Nguyễn Du | Cư sĩ (tu tại gia)

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM
CLB Dân Ca Thanh Xuân
Tin Tức - Sự Kiện
Hỏi đáp thường gặp
Giới thiệu

Lịch sử Xã Thanh Xuân

Lịch sử Huyện Thanh Chương

Lịch sử Xứ Nghệ

Các dòng Họ - Gia Tộc

Tin Tức - Sự Kiện

Tin Tức Của Hội

Tin Tức Quê Nhà

Tin Tức Xứ Nghệ

Văn Hóa-Giải Trí

Phong Tục - Tập Quán

Văn Học - Nghệ Thuật

Ẩm Thực Xứ Nghệ

Dân ca Ví Giặm Xứ Nghệ

CLB Dân Ca Thanh Xuân

Lời bài hát Dân ca Việt Nam

Dạy & Học hát Dân ca

MV - Video âm nhạc

Photos - Hình ảnh hoạt động

Sức Khỏe - Y Học

Sống Khỏe - Nhịp Sống Trẻ

Y Học Cổ truyền dân tộc

Tủ sách Cây Thuốc Nam

Footer